Phường Đồng Xoài - khi chuyển đổi số “chạm” đến người dân

Chuyển đổi số không còn là câu chuyện xa lạ. Từ cơ quan công quyền đến doanh nghiệp, từ cán bộ, công chức đến người dân, công nghệ số đang từng bước hiện diện trong công việc và cuộc sống hằng ngày. Nhưng chuyển đổi số chỉ thực sự có ý nghĩa khi công nghệ giúp giải quyết công việc thuận tiện hơn, tiết kiệm thời gian hơn và mang lại những lợi ích cụ thể cho người dân, doanh nghiệp.

Với phường Đồng Xoài, yêu cầu ấy càng rõ hơn khi địa phương đang đẩy mạnh xây dựng chính quyền số, phát triển kinh tế số và xã hội số. Điều quan trọng không phải là có thêm bao nhiêu phần mềm, bao nhiêu mô hình hay bao nhiêu hoạt động tuyên truyền, mà là chuyển đổi số đã làm thay đổi cách làm việc và phục vụ người dân như thế nào.

Trong 9 tháng đầu năm 2026, UBND phường Đồng Xoài đã tiếp nhận 22.596 văn bản đến và ban hành 10.568 văn bản đi; 100% văn bản điện tử, trừ văn bản mật, được ký số theo quy định. Việc tiếp nhận, luân chuyển, xử lý văn bản, giao việc và theo dõi tiến độ được thực hiện trên môi trường số. Tại Trung tâm Phục vụ hành chính công, từ ngày 01/01/2026 đến ngày 10/9/2026 đã tiếp nhận 9.283 hồ sơ, trong đó hồ sơ trực tuyến đạt 100%; đã giải quyết 9.144 hồ sơ, đạt 98,50%, còn 139 hồ sơ đang giải quyết trong hạn và không phát sinh hồ sơ chậm, quá hạn. Đối với hồ sơ có nghĩa vụ tài chính, tỷ lệ thanh toán trực tuyến đạt 100%; tỷ lệ tái sử dụng dữ liệu đã số hóa đạt trên 99,6%. Kết quả đánh giá Bộ Chỉ số phục vụ người dân, doanh nghiệp cập nhật tháng 9/2026 đạt 97,56 điểm, xếp hạng 09/95 xã, phường trên địa bàn thành phố.

Những con số ấy không chỉ phản ánh mức độ ứng dụng công nghệ. Đằng sau đó là những lần người dân không phải đi lại nhiều lần, những thông tin đã có được tái sử dụng thay vì kê khai lại và những thủ tục từng bước được thực hiện trên môi trường điện tử.

Tuy nhiên, một nền hành chính số không thể chỉ được đo bằng số lượng hồ sơ trực tuyến. Điều quan trọng hơn là người dân có thực sự sử dụng được và cảm thấy thuận tiện hay không. Không phải ai cũng có kỹ năng số giống nhau. Một thao tác đơn giản với người trẻ có thể lại là trở ngại đối với người lớn tuổi. Đó là lý do các Tổ Công nghệ số cộng đồng, cán bộ, đoàn viên thanh niên và lực lượng hỗ trợ tại Trung tâm Phục vụ hành chính công trở thành những “cầu nối số” rất gần dân. Thông qua các chương trình như: “Ngày cuối tuần chuyển đổi số”, “Bình dân học vụ số”, người dân được hướng dẫn trực tiếp cách thực hiện dịch vụ công trực tuyến, sử dụng VNeID, Sổ sức khỏe điện tử, eTax Mobile, chữ ký số cá nhân, thanh toán không dùng tiền mặt và các tiện ích số thiết yếu. Đến nay, 18.954/21.103 người trưởng thành, tương đương 89,82% trên địa bàn phường đã có Sổ sức khỏe điện tử tích hợp trên VNeID. Đây là một ví dụ cho thấy chuyển đổi số đang từng bước đi từ hệ thống của cơ quan nhà nước đến một tiện ích cụ thể trong đời sống người dân.

Công tác thông tin, tuyên truyền cũng được mở rộng trên nhiều nền tảng. Trong niên độ báo cáo, Trang Thông tin điện tử phường đạt khoảng 2,5 triệu lượt truy cập; Fanpage “Đồng Xoài tôi yêu” có khoảng 1.700 người theo dõi, Zalo OA khoảng 1.000 người quan tâm. Phường đã đăng tải, phát hành 1.311 tin, bài và 105 video tuyên truyền; một video trên TikTok bước đầu đạt hơn 21.000 lượt xem.

Những con số ấy cho thấy chuyển đổi số không chỉ diễn ra trong phòng làm việc của cơ quan nhà nước, mà đang mở rộng sang không gian thông tin và tương tác hằng ngày của cộng đồng.

Một hình ảnh gần gũi trong hành trình chuyển đổi số tại phường Đồng Xoài là sự tham gia của tuổi trẻ, đoàn viên, thanh niên cùng Tổ Công nghệ số cộng đồng, đã trực tiếp hỗ trợ người dân tại Trung tâm Phục vụ hành chính công, nhà văn hóa khu phố và các chương trình cộng đồng. Từ cài đặt ứng dụng, đăng nhập VNeID, thực hiện hồ sơ trực tuyến đến thanh toán không dùng tiền mặt, những thao tác tưởng như nhỏ nhưng lại giúp người dân từng bước tự tin hơn trong môi trường số.

Chuyển đổi số vì thế không còn là khái niệm khô khan. Nó có thể bắt đầu từ một đoàn viên kiên nhẫn hướng dẫn một bác lớn tuổi đăng nhập ứng dụng; từ một người dân lần đầu tự gửi hồ sơ trực tuyến; hay từ một hộ kinh doanh biết sử dụng mã QR để thanh toán. Những việc làm nhỏ ấy chính là những biểu hiện cụ thể nhất của chuyển đổi số thực chất.

Bên cạnh đó, chuyển đổi số cũng không chỉ nhằm phục vụ giải quyết thủ tục hành chính. Với một địa bàn đang phát triển như Đồng Xoài, công nghệ còn phải tạo thêm cơ hội cho sản xuất, kinh doanh. Trong 9 tháng đầu năm, phường đã tuyên truyền, hướng dẫn trên 70 doanh nghiệp, hỗ trợ 02 hộ kinh doanh, doanh nghiệp đăng ký, triển khai truy xuất nguồn gốc sản phẩm; phối hợp tổ chức 06 đợt livestream quảng bá sản phẩm OCOP trên các nền tảng số.

Đáng chú ý, trong chiến dịch hỗ trợ hộ kinh doanh chuyển đổi số, phường đã khảo sát nhu cầu chuyển đổi số của 983/1.302 hộ kinh doanh, đạt khoảng 75,5%. Các nội dung hỗ trợ tập trung vào phần mềm quản lý bán hàng, hóa đơn điện tử, chữ ký số, eTax Mobile, mã QR thanh toán, thanh toán không dùng tiền mặt, truy xuất nguồn gốc và quảng bá sản phẩm trên nền tảng số.

Đối với một hộ kinh doanh nhỏ, chuyển đổi số có thể bắt đầu từ những điều rất gần gũi: khách hàng quét mã QR để thanh toán, sản phẩm được giới thiệu trên mạng xã hội, đơn hàng được quản lý bằng công cụ số hoặc sản phẩm địa phương được đưa lên các nền tảng thương mại điện tử. Nếu công nghệ giúp một hộ kinh doanh tiếp cận thêm khách hàng, giúp một sản phẩm địa phương được nhiều người biết đến hơn, thì đó chính là giá trị cụ thể của kinh tế số.

Phường Đồng Xoài cũng đang từng bước tiếp cận những công nghệ mới. Địa phương đã triển khai 08 camera AI an ninh tại các vị trí trọng điểm; cài đặt phần mềm bảo mật cho 100% thiết bị theo quy định; đồng thời nghiên cứu, triển khai robot lễ tân và robot tích hợp Chatbot AI tại Trung tâm Phục vụ hành chính công. Cùng với đó, phường đang xây dựng Dashboard điều hành và phần mềm quản lý, theo dõi nhiệm vụ E-Task, hướng tới hỗ trợ lãnh đạo theo dõi tiến độ công việc, tổng hợp các chỉ số và từng bước hình thành nền tảng quản trị số tập trung. Nhưng điều quan trọng không nằm ở việc có bao nhiêu thiết bị hiện đại hay bao nhiêu phần mềm mới, mà ở câu hỏi: công nghệ đó giúp ích gì cho người dân và cán bộ?

Nếu AI giúp xử lý công việc nhanh hơn, dữ liệu giúp giảm việc kê khai trùng lặp, camera giúp nâng cao hiệu quả quản lý, robot giúp người dân tra cứu thông tin thuận tiện hơn, thì công nghệ đã tạo ra giá trị. Ngược lại, những giải pháp không được sử dụng thường xuyên hoặc không giải quyết được vấn đề thực tế cần được đánh giá và điều chỉnh.

Tuy nhiên, chuyển đổi số muốn đi vào thực chất phải lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm, lấy hiệu quả công việc làm thước đo. Mỗi nhiệm vụ chuyển đổi số cần trả lời được những câu hỏi rất cụ thể: Người dân được lợi gì? Cán bộ giảm được công việc nào? Thời gian xử lý có được rút ngắn không? Dữ liệu có được sử dụng lại không? Người dân có phải đi lại ít hơn không? Những người chưa thành thạo công nghệ có được hỗ trợ không?

Tại phường Đồng Xoài, câu trả lời đang dần được thể hiện qua những kết quả cụ thể: 100% hồ sơ được tiếp nhận trực tuyến; 98,50% hồ sơ đã giải quyết; không phát sinh hồ sơ quá hạn; 100% thanh toán trực tuyến đối với hồ sơ có nghĩa vụ tài chính; trên 99,6% dữ liệu số hóa được tái sử dụng; 97,56 điểm trong Bộ Chỉ số phục vụ người dân, doanh nghiệp. Cùng với đó là hàng nghìn lượt tiếp cận thông tin trên các nền tảng số, hàng trăm hộ kinh doanh được khảo sát nhu cầu, những người dân được hướng dẫn trực tiếp và những cán bộ, công chức từng bước nâng cao kỹ năng sử dụng công nghệ.

Chặng đường phía trước không nhất thiết là chạy theo thật nhiều mô hình mới, mà là làm tốt hơn những gì đang có, khắc phục những điểm còn hạn chế và bảo đảm công nghệ thực sự phục vụ con người. Bởi suy cho cùng, chuyển đổi số không được đo bằng số lượng khẩu hiệu được nói ra, mà bằng những thay đổi người dân có thể nhìn thấy, sử dụng và cảm nhận được trong cuộc sống hằng ngày. Đó mới là chuyển đổi số thực chất - chuyển đổi từ cách nghĩ đến cách làm, từ quy trình đến kết quả và từ công nghệ đến giá trị phục vụ Nhân dân.