Lưu mật khẩu trên máy tính dùng chung: Tiện một phút, rủi ro lâu dài

Hiện nay, nhiều trình duyệt web có tính năng ghi nhớ tên đăng nhập và mật khẩu, giúp người dùng truy cập nhanh các tài khoản email, mạng xã hội, ngân hàng hoặc dịch vụ trực tuyến. Tuy nhiên, việc bấm “Lưu mật khẩu” trên máy tính dùng chung tại cơ quan, trường học, cửa hàng photocopy, khách sạn, thư viện hoặc điểm truy cập Internet có thể khiến thông tin cá nhân bị lộ và tài khoản bị chiếm quyền sử dụng.

Khi mật khẩu đã được lưu, trình duyệt có thể tự động điền thông tin đăng nhập trong những lần truy cập sau. Người sử dụng máy tính tiếp theo có thể mở tài khoản mà không cần biết mật khẩu hoặc truy cập phần quản lý mật khẩu để xem, sao chép thông tin đã lưu. Nếu trình duyệt đang đăng nhập vào tài khoản Google hoặc Microsoft, mật khẩu còn có thể được đồng bộ sang thiết bị khác. Từ một tài khoản email bị chiếm quyền, đối tượng xấu có thể đọc thông tin cá nhân, giả danh chủ tài khoản để nhắn tin vay tiền, lấy lại mật khẩu của các dịch vụ khác hoặc tiếp tục thực hiện hành vi lừa đảo. Chúng ta cần đặc biệt lưu ý rằng chế độ duyệt Web riêng tư chỉ hạn chế việc lưu lịch sử trên thiết bị; đây không phải là biện pháp bảo vệ tuyệt đối nếu người dùng vẫn tải tệp, cung cấp thông tin hoặc quên đăng xuất tài khoản.

Không nên lưu mật khẩu trên máy tính dùng chung đối với: Tài khoản ngân hàng, ví điện tử và ứng dụng thanh toán; Email cá nhân, email công vụ; Mạng xã hội, ứng dụng nhắn tin; Cổng dịch vụ công, tài khoản định danh điện tử; Tài khoản lưu trữ hồ sơ, hình ảnh và tài liệu cá nhân. Email cần được bảo vệ đặc biệt vì khi kiểm soát được email, kẻ gian có thể yêu cầu đặt lại mật khẩu và tiếp cận nhiều tài khoản khác của người dùng. 

Khi đăng nhập trên thiết bị không thuộc quyền quản lý của mình, người dân nên mở cửa sổ duyệt Web riêng tư, từ chối yêu cầu “Lưu mật khẩu”, không chọn “Duy trì đăng nhập” và đăng xuất hoàn toàn sau khi sử dụng. Microsoft cũng khuyến nghị người dùng sử dụng cửa sổ riêng tư và đăng xuất khi làm việc trên máy tính công cộng. Sau khi hoàn thành công việc, cần kiểm tra lại tài khoản đã đăng xuất hay chưa; không chỉ đóng cửa sổ trình duyệt. Đồng thời, không tải xuống máy các tài liệu chứa thông tin cá nhân, bản chụp căn cước công dân, hồ sơ công việc hoặc dữ liệu tài chính. Nên sử dụng mật khẩu riêng cho từng tài khoản, bật xác thực hai bước và ưu tiên đăng nhập bằng thiết bị cá nhân. Các trình quản lý mật khẩu có thể hỗ trợ tạo và lưu mật khẩu mạnh, nhưng không nên lưu kho mật khẩu trên trình duyệt của thiết bị dùng chung.

Nếu phát hiện đã lưu mật khẩu trên máy tính dùng chung, mỗi người chúng ta cần: Truy cập phần quản lý mật khẩu của trình duyệt và xóa thông tin đã lưu; Đăng xuất tài khoản trình duyệt và tài khoản cá nhân; Đổi mật khẩu bằng thiết bị an toàn, ưu tiên đổi mật khẩu email trước; Đăng xuất tài khoản khỏi các thiết bị hoặc phiên đăng nhập không nhận biết; Bật xác thực hai bước và kiểm tra hoạt động đăng nhập bất thường; Thông báo ngay cho ngân hàng hoặc cơ quan chức năng nếu tài khoản liên quan đến tiền, tài sản hoặc dữ liệu quan trọng. 

Tiện lợi không đồng nghĩa với an toàn. Chỉ một lần vô tình chọn “Lưu mật khẩu” trên máy tính dùng chung cũng có thể tạo cơ hội để người khác truy cập tài khoản, đánh cắp thông tin, giả mạo danh tính hoặc chiếm đoạt tài sản. Chủ động bảo vệ tài khoản trực tuyến chính là bảo vệ thông tin cá nhân, tài sản và sự an toàn của bản thân, gia đình.