Ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo trong học tập và thực hành theo Bác

Trong bối cảnh công nghệ số và trí tuệ nhân tạo (AI) đang tác động ngày càng sâu rộng đến đời sống xã hội, việc học tập và thực hành theo tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách Hồ Chí Minh cũng cần được đổi mới về nội dung và phương thức. Chỉ thị số 07-CT/TW ngày 13/7/2026 của Bộ Chính trị yêu cầu đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo trong xây dựng hệ thống dữ liệu, học liệu số về học tập, thực hành theo Bác, bảo đảm ngắn gọn, dễ hiểu, dễ nhớ, dễ thực hiện, dễ kiểm tra, đánh giá. Đây là yêu cầu phù hợp với sự thay đổi nhanh chóng của phương thức tiếp nhận thông tin hiện nay.

Điểm quan trọng của yêu cầu này không phải chỉ là đưa tài liệu lên môi trường số, mà là đổi mới cách học để những nội dung về tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách Hồ Chí Minh đến gần hơn với cán bộ, đảng viên, đoàn viên, thanh niên và Nhân dân. Nội dung học tập cần được thiết kế ngắn gọn, trực quan, dễ tìm kiếm, có thể tiếp cận mọi lúc, mọi nơi và phù hợp với từng nhóm đối tượng.

Một nội dung dài có thể được chuyển thành bài đọc ngắn, video, infographic, podcast, câu hỏi tương tác hoặc tình huống thực tế. Chẳng hạn, khi học về phong cách gần dân, trọng dân, thay vì chỉ nghiên cứu lý luận, người học có thể được đặt vào một tình huống cụ thể: khi người dân chưa hiểu quy định, cán bộ cần giải thích như thế nào; khi hồ sơ phát sinh vướng mắc, phải hướng dẫn ra sao; khi vấn đề vượt thẩm quyền, cần phối hợp và thông tin cho người dân thế nào. Qua đó, việc học được gắn trực tiếp với công việc hằng ngày.

Cùng với đó, cần xây dựng hệ thống dữ liệu số có cấu trúc, thuận tiện tra cứu và cập nhật. Dữ liệu có thể được phân loại theo tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách Hồ Chí Minh; các câu chuyện, lời dạy, mô hình hay, gương người tốt, việc tốt; các tình huống thực hành và nội dung phù hợp với từng ngành, từng lĩnh vực, từng địa bàn. Khi được tổ chức khoa học, học liệu số không chỉ phục vụ các buổi sinh hoạt định kỳ mà còn trở thành nguồn tài liệu để mỗi người chủ động tự học, tự rèn luyện.

Trí tuệ nhân tạo có thể hỗ trợ hiệu quả quá trình này. AI có khả năng hỗ trợ tìm kiếm, phân loại, tóm tắt tài liệu; chuyển nội dung dài thành những thông tin ngắn gọn; xây dựng câu hỏi, tình huống, bài kiểm tra hoặc gợi ý nội dung phù hợp với từng nhóm người học. Đối với cán bộ, công chức, có thể thiết kế các tình huống về đạo đức công vụ, tinh thần trách nhiệm, thái độ phục vụ Nhân dân, nói đi đôi với làm. Đối với thanh niên, có thể xây dựng các nội dung ngắn, trực quan, dễ tiếp cận trên nền tảng số.

Tuy nhiên, ứng dụng AI phải đi đôi với kiểm soát chất lượng. Nội dung về tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách Hồ Chí Minh phải được lựa chọn, kiểm chứng và thẩm định; không để công nghệ thay thế vai trò của con người trong nghiên cứu, giáo dục và định hướng. AI cần được xem là công cụ hỗ trợ, giúp truyền tải nội dung nhanh hơn, đa dạng hơn và phù hợp hơn, chứ không phải là nguồn quyết định nội dung.

Yêu cầu “dễ hiểu, dễ nhớ, dễ thực hiện, dễ kiểm tra, đánh giá” cần được xem là một chuỗi thống nhất. Nội dung dễ hiểu thì mới dễ nhớ; dễ nhớ nhưng không biết vận dụng thì chưa đạt mục tiêu; đã thực hiện nhưng không có tiêu chí cụ thể thì khó kiểm tra, đánh giá. Vì vậy, mỗi nội dung học tập cần hướng đến một hành động cụ thể. Học về “nói đi đôi với làm” có thể gắn với việc thực hiện đúng cam kết, theo dõi công việc đến cùng, không né tránh trách nhiệm. Học về “gần dân, trọng dân” có thể thể hiện qua thái độ tiếp dân, lắng nghe phản ánh, giải thích rõ ràng và xử lý công việc đúng quy định. Học về “cần, kiệm, liêm, chính” có thể gắn với sử dụng thời gian, tài sản công và nguồn lực được giao đúng mục đích, tiết kiệm, hiệu quả.

Như vậy, học tập theo Bác không dừng ở việc ghi nhớ nội dung mà phải chuyển thành hành vi và kết quả trong thực tiễn. Đây cũng là cơ sở để đổi mới cách kiểm tra, đánh giá. Không nên chỉ chú trọng việc có tổ chức hội nghị, có xây dựng kế hoạch hay có đăng ký nội dung làm theo hay không, mà cần quan tâm hơn đến kết quả thực hiện, sự chuyển biến trong tinh thần trách nhiệm, đạo đức công vụ, chất lượng công việc và mức độ hài lòng của Nhân dân.

Đối với cơ sở, việc ứng dụng công nghệ số và AI có thể bắt đầu từ những việc thiết thực. Mỗi cơ quan, đơn vị có thể xây dựng kho học liệu số dùng chung; lựa chọn những nội dung ngắn theo từng tuần hoặc từng tháng; xây dựng các tình huống gắn với công việc thực tế; sử dụng mã QR để người học dễ truy cập; kết hợp học trực tuyến với sinh hoạt trực tiếp. Những mô hình, cách làm hiệu quả cũng cần được số hóa để chia sẻ và nhân rộng.

Đặc biệt, trong môi trường thông tin đa chiều hiện nay, cách truyền tải nội dung càng cần ngắn gọn, chính xác và gần gũi. Một thông điệp đúng nhưng trình bày dài dòng, khó tiếp cận sẽ khó tạo sự quan tâm. Ngược lại, một nội dung ngắn, rõ, có hình ảnh, tình huống và yêu cầu thực hành cụ thể có thể giúp người học dễ tiếp nhận và ghi nhớ hơn.

Công nghệ số và AI vì vậy mở ra phương thức mới để đưa việc học tập và thực hành theo Bác đến gần hơn với đời sống. Nhưng công nghệ chỉ là phương tiện; mục tiêu cuối cùng vẫn là tạo chuyển biến ở con người và trong công việc. Giá trị của học liệu số không nằm ở số lượng tài liệu được đưa lên hệ thống, mà ở việc người học có hiểu, có nhớ, có làm và có tạo ra kết quả cụ thể hay không.

Thực hiện yêu cầu của Chỉ thị số 07-CT/TW theo hướng đó sẽ góp phần làm cho việc học tập, thực hành theo Bác trở nên thiết thực hơn, phù hợp hơn với phương thức tiếp nhận thông tin trong xã hội số. Học ngắn gọn nhưng phải sâu; dễ nhớ nhưng phải dễ làm; ứng dụng công nghệ nhưng phải hướng đến con người; kiểm tra không chỉ để biết đã học, mà để thấy được sự chuyển biến trong hành động. Đó là cách để việc học tập và thực hành theo Bác thực sự đi vào công việc hằng ngày, trở thành thói quen, trách nhiệm và chuẩn mực trong mỗi cán bộ, đảng viên và mỗi người dân.