GIÁO DỤC LÝ TƯỞNG CÁCH MẠNG, ĐẠO ĐỨC, LỐI SỐNG, VĂN HÓA CHO THANH NIÊN PHƯỜNG ĐỒNG XOÀI TRONG THỜI ĐẠI CÔNG NGHỆ SỐ HIỆN NAY
Như Như (G)
2025-10-14T13:54:58+07:00
2025-10-14T13:54:58+07:00
https://dongxoai.dongnai.gov.vn/vi/news/thong-tin-tuyen-truyen/giao-duc-ly-tuong-cach-mang-dao-duc-loi-song-van-hoa-cho-thanh-nien-phuong-dong-xoai-trong-thoi-dai-cong-nghe-so-hien-nay-365.html
https://dongxoai.dongnai.gov.vn/uploads/dongxoai/news/2025_10/z7115159482899_4922a998b483bf18a7ea9fdb5178ac5a.jpg
Phường Đồng Xoài
https://dongxoai.dongnai.gov.vn/uploads/dongxoai/chua-co-ten-250-x-250-px-200-x-200-px-2.png
Thứ ba - 14/10/2025 13:50
Trong dòng chảy phát triển mạnh mẽ của cuộc Cách mạng Công nghiệp lần thứ tư và kỷ nguyên công nghệ số, thế giới đang chứng kiến những biến đổi to lớn, sâu sắc trên mọi lĩnh vực của đời sống xã hội: Internet, trí tuệ nhân tạo, mạng xã hội, dữ liệu lớn. Các nền tảng số không chỉ thay đổi cách con người làm việc, học tập, giao tiếp, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến nhận thức, tư tưởng, lối sống và giá trị văn hóa của các tầng lớp xã hội - đặc biệt là thế hệ trẻ.
Đối với phường Đồng Xoài, tỉnh Đồng Nai, để xây dựng đô thị văn minh, hiện đại, thông minh theo Nghị quyết Đại hội Đảng bộ phường Đồng Xoài lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030 đề ra, thanh niên là một trong những lực lượng nòng cốt. Tuy nhiên, cùng với cơ hội phát triển to lớn, thời đại số cũng đặt ra nhiều thách thức trong việc giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống, văn hóa cho thanh niên. Việc định hướng tư tưởng, bồi dưỡng nhân cách, hình thành bản lĩnh chính trị, bản sắc văn hóa dân tộc trong môi trường mạng trở thành nhiệm vụ cấp thiết, mang tính chiến lược lâu dài.
Lý tưởng cách mạng - kim chỉ nam cho thế hệ trẻ
Trong thời đại hội nhập quốc tế sâu rộng, sự xâm nhập mạnh mẽ của các luồng tư tưởng, lối sống và giá trị văn hóa toàn cầu khiến không ít bạn trẻ dễ rơi vào tình trạng mơ hồ về lý tưởng, thiếu định hướng chính trị. Vì vậy, giáo dục lý tưởng cách mạng giúp thanh niên nhận thức rõ sứ mệnh của mình: sống, học tập, lao động và cống hiến vì mục tiêu “dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”.
Thanh niên Đồng Xoài cần được hun đúc tinh thần yêu nước, tự hào dân tộc, trung thành với lý tưởng độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội; đồng thời, có khát vọng phát triển, sáng tạo, chinh phục tri thức và công nghệ để góp phần đưa quê hương, đất nước phát triển bền vững.
Giáo dục đạo đức, lối sống - nền tảng hình thành nhân cách số
Trong không gian mạng, ranh giới giữa đúng - sai, thật - giả nhiều khi bị làm mờ. Việc giáo dục đạo đức, lối sống giúp thanh niên có khả năng nhận thức, tự điều chỉnh hành vi, biết phân biệt và lựa chọn những giá trị tích cực. Thanh niên không chỉ cần tri thức mà còn phải có đạo đức, sống trung thực, nhân ái, nghĩa tình, có trách nhiệm với bản thân và xã hội - đó là “bộ lọc đạo đức” giúp họ đứng vững trong bão thông tin và cám dỗ.
Giáo dục văn hóa - giữ gìn bản sắc dân tộc trong không gian số
Toàn cầu hóa và công nghệ số đang tạo nên sự giao thoa văn hóa sâu rộng. Bên cạnh cơ hội tiếp thu tinh hoa nhân loại, thanh niên cũng dễ bị cuốn theo những giá trị lệch lạc, văn hóa ngoại lai. Vì vậy, giáo dục văn hóa có vai trò quan trọng trong việc giữ gìn, phát huy bản sắc Việt Nam, hình thành con người Đồng Xoài văn minh, hiện đại nhưng vẫn đậm đà truyền thống dân tộc.
2. Thực trạng công tác giáo dục lý tưởng, đạo đức, lối sống, văn hóa cho thanh niên phường Đồng Xoài trong thời đại số
Trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng và sự phát triển mạnh mẽ của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư, công tác giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống và văn hóa cho thanh niên đang đặt ra nhiều yêu cầu mới. Tại phường Đồng Xoài, công tác giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống và văn hóa cho thanh niên được xác định là một nhiệm vụ trọng tâm, thường xuyên của hệ thống chính trị, nhằm xây dựng lớp thanh niên “vừa hồng, vừa chuyên”, có bản lĩnh, tri thức, trách nhiệm và khát vọng cống hiến cho quê hương trong thời đại mới.
Những kết quả nổi bật
Trong những năm qua, Đảng ủy, UBND phường Đồng Xoài luôn quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo sát sao công tác thanh niên, coi đây là yếu tố then chốt trong chiến lược phát triển con người và xây dựng đời sống văn hóa ở cơ sở. Các chương trình, kế hoạch hành động về giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống, văn hóa cho thanh niên được triển khai đồng bộ, gắn với thực hiện Chỉ thị số 05-CT/TW của Bộ Chính trị về “Đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh”, cũng như các phong trào hành động của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh.
Song song đó, phường Đồng Xoài còn chú trọng xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, khuyến khích thanh niên tham gia các hoạt động văn hóa - thể thao, phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa”, xây dựng “tuyến phố văn minh”, “khu dân cư kiểu mẫu”… Những hoạt động này không chỉ góp phần rèn luyện lối sống lành mạnh, năng động cho giới trẻ, mà còn bồi dưỡng tình yêu quê hương, ý thức cộng đồng và trách nhiệm xã hội.
Hoạt động tình nguyện, chuyển đổi số cộng đồng như: hỗ trợ người dân sử dụng dịch vụ công trực tuyến, cài đặt ứng dụng VNeID, hướng dẫn thanh toán không tiền mặt… đã thu hút nhiều đoàn viên tham gia, vừa rèn kỹ năng số, vừa thể hiện tinh thần cống hiến vì cộng đồng.
Phong trào khởi nghiệp sáng tạo được quan tâm, tạo cơ hội cho thanh niên tiếp cận công nghệ, ứng dụng số hóa trong sản xuất, kinh doanh. Hoạt động văn hóa, thể thao, rèn luyện kỹ năng sống được đa dạng hóa thông qua các cuộc thi online, hội thi sáng tạo, clip tuyên truyền “Thanh niên Đồng Xoài với văn hóa mạng”.
Tổ chức Đoàn phường Đồng Xoài đã phát huy vai trò xung kích, chủ động xây dựng nhiều mô hình, hoạt động thiết thực như: diễn đàn “Thanh niên với Đảng - Đảng với thanh niên”, hội thi tìm hiểu lịch sử Đảng, Bác Hồ và truyền thống cách mạng địa phương, các phong trào “Tuổi trẻ Đồng Xoài học tập và làm theo Bác”, “Ngày thứ bảy tình nguyện - Chủ nhật xanh”, “Thanh niên sống đẹp, sống có ích”… Thông qua đó, nhiều đoàn viên, thanh niên đã trưởng thành về nhận thức chính trị, đạo đức và lối sống, trở thành những nhân tố tích cực trong học tập, lao động, sản xuất, tham gia giữ gìn an ninh trật tự và phát triển cộng đồng.
Nhờ đó, phần lớn thanh niên phường Đồng Xoài ngày càng năng động, tự tin, có ý thức chính trị, có tri thức và trách nhiệm với xã hội.
Một số khó khăn, hạn chế và nguyên nhân
Mặc dù đạt được nhiều kết quả tích cực, song công tác giáo dục lý tưởng, đạo đức, lối sống, văn hóa cho thanh niên phường Đồng Xoài vẫn còn nhiều khó khăn, thách thức trong thời đại số.
Trước hết, không gian mạng với lượng thông tin khổng lồ và đa chiều đang tác động mạnh mẽ đến tư tưởng, nhận thức và hành vi của giới trẻ. Nhiều thanh niên chưa đủ bản lĩnh chính trị, thiếu khả năng chọn lọc, dễ bị ảnh hưởng bởi trào lưu lệch chuẩn, thông tin sai lệch và lối sống thực dụng, cá nhân. Một bộ phận thờ ơ với chính trị, thiếu ý chí phấn đấu, ngại tham gia hoạt động cộng đồng, chưa phát huy được vai trò xung kích của tuổi trẻ.
Phương thức tuyên truyền, giáo dục ở cơ sở còn chậm đổi mới, nội dung chưa hấp dẫn, chưa phù hợp với thị hiếu và thói quen tiếp nhận thông tin của thanh niên trong thời đại số. Hoạt động tuyên truyền trên nền tảng số tuy đã được triển khai nhưng hiệu quả chưa cao do nội dung thiếu hấp dẫn, chưa có tính tương tác và lan tỏa mạnh. Nhiều cán bộ Đoàn còn hạn chế về kỹ năng truyền thông số, kỹ năng sáng tạo nội dung truyền thông, thiết kế hình ảnh, dựng video hay quản trị trang mạng xã hội…
Nguồn lực phục vụ công tác giáo dục còn thiếu thốn: trang thiết bị, kinh phí, phần mềm, dữ liệu kỹ thuật số chưa được đầu tư đồng bộ, khiến các chương trình dù có nội dung ý nghĩa nhưng chưa đủ sức thu hút và duy trì sự quan tâm của thanh niên.
Bên cạnh đó, sự phối hợp giữa gia đình, nhà trường và xã hội trong giáo dục đạo đức, lối sống cho thanh thiếu niên chưa chặt chẽ. Nhiều phụ huynh còn buông lỏng quản lý, thiếu quan tâm định hướng giá trị sống cho con em, chưa kiểm soát việc sử dụng Internet của con em, trong khi môi trường xã hội vẫn tồn tại những yếu tố tiêu cực, tệ nạn và sản phẩm giải trí phản cảm, ảnh hưởng không nhỏ đến sự hình thành nhân cách, đạo đức của thanh niên.
Ngoài ra, một bộ phận thanh niên thiếu kỹ năng sống, kỹ năng số và văn hóa ứng xử mạng. Thiếu kỹ năng tự quản lý cảm xúc và hiểu biết pháp luật khiến không ít thanh niên trở thành nạn nhân của tin giả, lừa đảo hoặc bị lợi dụng truyền bá, chia sẻ thông tin chưa kiểm chứng, bình luận tiêu cực hoặc hành vi vi phạm pháp luật trên mạng, ảnh hưởng đến hình ảnh, nhân cách và ý thức công dân của giới trẻ.
Những hạn chế nêu trên cho thấy, trong thời đại số, công tác giáo dục lý tưởng, đạo đức, lối sống và văn hóa cho thanh niên không thể tách rời việc trang bị kỹ năng số và kỹ năng ứng xử văn hóa mạng. Điều này cần sự vào cuộc đồng bộ của các cấp, các ngành, nhà trường và gia đình trong việc định hướng, hỗ trợ và tạo điều kiện để thanh niên phát triển toàn diện cả về nhân cách, năng lực và bản lĩnh số.
Nguyên nhân của những hạn chế
Những hạn chế trong công tác giáo dục lý tưởng, đạo đức, lối sống, văn hóa cho thanh niên phường Đồng Xoài hiện nay bắt nguồn từ nhiều nguyên nhân, cả khách quan lẫn chủ quan.
Về khách quan, tác động của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0, toàn cầu hóa và sự bùng nổ của mạng xã hội khiến thanh niên dễ bị chi phối bởi thông tin sai lệch, văn hóa ngoại lai và các giá trị ảo. Trong khi đó, cơ chế quản lý, kiểm soát nội dung trên không gian mạng còn nhiều bất cập, gây khó khăn cho việc định hướng nhận thức và hành vi của giới trẻ.
Về chủ quan, phương thức giáo dục ở cơ sở còn chậm đổi mới, thiếu sáng tạo và chưa khai thác hiệu quả các công cụ truyền thông số. Một số cán bộ Đoàn chưa được tập huấn đầy đủ về kỹ năng truyền thông, quản lý nền tảng mạng xã hội hay tổ chức chiến dịch truyền thông trực tuyến. Nguồn lực đầu tư cho công tác giáo dục thanh niên, đặc biệt trong lĩnh vực số hóa, còn hạn chế, dẫn đến hoạt động thiếu chiều sâu, chưa tạo được sức hút lâu dài.
Sự phối hợp giữa các lực lượng giáo dục - gia đình, nhà trường, xã hội - chưa thật đồng bộ, trong khi thanh niên chưa có ý thức tự rèn luyện, tu dưỡng, còn thụ động trong việc tiếp nhận tri thức và giá trị sống. Thiếu kỹ năng sống, kỹ năng tự quản lý cảm xúc, kỹ năng phản biện và ứng xử văn hóa mạng khiến nhiều bạn trẻ dễ bị dẫn dắt, sa vào lối sống ảo, thiếu bản lĩnh và định hướng đúng đắn.
Do đó, để nâng cao chất lượng giáo dục lý tưởng, đạo đức, lối sống và văn hóa cho thanh niên trong thời đại số, cần không chỉ đổi mới phương thức giáo dục mà còn phải tăng cường năng lực số cho cả cán bộ Đoàn và thanh niên; đồng thời, phát huy vai trò của gia đình, nhà trường và toàn xã hội trong việc định hướng, đồng hành cùng giới trẻ trên con đường phát triển toàn diện.
3. Những vấn đề đặt ra trong thời đại công nghệ số
Thời đại công nghệ số mang lại nhiều cơ hội cho thanh niên trong học tập, khởi nghiệp và phát triển bản thân, song cũng đặt ra không ít thách thức đối với công tác giáo dục lý tưởng, đạo đức, lối sống và văn hóa. Trước hết, sự bùng nổ thông tin khiến giới trẻ dễ bị “ngợp” trong dòng chảy dữ liệu đa chiều, khó phân biệt đúng - sai, thật - giả. Nhiều thông tin sai lệch, độc hại, nội dung phản văn hóa, phản động lan truyền nhanh chóng trên mạng xã hội, tác động tiêu cực đến nhận thức và hành vi của thanh niên.
Bên cạnh đó, lối sống ảo, chạy theo hình thức, “like” và “view” đang ảnh hưởng đến giá trị sống thực chất. Một bộ phận thanh niên có biểu hiện lệch chuẩn, xa rời truyền thống tốt đẹp, thiếu kỹ năng ứng xử văn hóa mạng, dễ bị cuốn vào trào lưu tiêu cực hoặc phát ngôn thiếu trách nhiệm trên không gian mạng.
Công nghệ phát triển nhanh khiến phương thức giáo dục truyền thống dần lạc hậu nếu không đổi mới kịp thời. Các tổ chức Đoàn - Hội phải thích ứng với xu thế số hóa, chuyển mạnh từ tuyên truyền trực tiếp sang môi trường trực tuyến, sử dụng hiệu quả các nền tảng mạng xã hội để định hướng tư tưởng, truyền cảm hứng tích cực cho giới trẻ.
Như vậy, trong thời đại công nghệ số, giáo dục thanh niên không chỉ là giáo dục nhận thức và hành vi, mà còn là giáo dục bản lĩnh số, văn hóa số và trách nhiệm số, giúp họ trở thành công dân số tích cực, có lý tưởng, có trách nhiệm với bản thân và cộng đồng. vấn đề đặt ra là làm thế nào để thanh niên giữ vững lý tưởng, bản lĩnh chính trị giữa bối cảnh thông tin đa chiều? Làm sao để giáo dục đạo đức, lối sống, văn hóa trở nên hấp dẫn, gắn liền với công nghệ, không khô khan, sáo rỗng? Làm thế nào để phát huy vai trò chủ thể của thanh niên - vừa là người được giáo dục, vừa là người truyền cảm hứng tích cực trên không gian mạng? Những vấn đề đó đòi hỏi các cấp ủy, chính quyền, đoàn thể ở Đồng Xoài cần có chiến lược đồng bộ, sáng tạo, hiệu quả.
4. Giải pháp tăng cường giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống, văn hóa cho thanh niên Đồng Xoài trong thời đại công nghệ số
Một là, đổi mới nội dung và phương thức tuyên truyền
Tăng cường truyền thông trên nền tảng số: xây dựng fanpage, kênh YouTube, TikTok chính thống của Đoàn - Hội phường, các khu phố, doanh nghiệp… với nội dung sáng tạo, dễ tiếp cận, mang tinh thần tích cực.
Sản xuất các clip ngắn, infographic, podcast về gương thanh niên tiêu biểu, câu chuyện sống đẹp, gương người thật - việc thật. Tổ chức các diễn đàn trực tuyến, “talkshow online” với chủ đề về lý tưởng, khởi nghiệp, văn hóa mạng, kỹ năng sống an toàn trong thời đại số.
Hai là, tăng cường giáo dục chính trị, tư tưởng, bồi dưỡng niềm tin cách mạng
Tiếp tục đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, gắn với việc kể chuyện Bác Hồ qua mạng xã hội.
Phát huy các mô hình “Đoàn cơ sở 4.0”, “Chi đoàn online”, “Thanh niên Đồng Xoài - Kết nối tri thức số”, tạo môi trường tương tác, chia sẻ thông tin tích cực. Tổ chức các cuộc thi trực tuyến tìm hiểu lịch sử Đảng, truyền thống quê hương Đồng Nai anh hùng, qua đó khơi dậy niềm tự hào dân tộc.
Ba là, giáo dục đạo đức, lối sống, văn hóa ứng xử trên không gian mạng
Triển khai sâu rộng các chuyên đề “Văn hóa ứng xử trên mạng xã hội”, “Thanh niên với an toàn thông tin số”, “Nói không với tin giả, tin xấu độc”.
Tổ chức lớp tập huấn kỹ năng nhận diện và phản bác thông tin sai lệch, kỹ năng bảo mật cá nhân. Xây dựng Bộ quy tắc ứng xử văn minh mạng dành cho đoàn viên, thanh niên phường Đồng Xoài.
Bốn là, phát huy phong trào “Thanh niên khởi nghiệp - sáng tạo - hội nhập”
Hỗ trợ thanh niên ứng dụng công nghệ số trong sản xuất, kinh doanh, khởi nghiệp sáng tạo. Phối hợp với các doanh nghiệp, ngân hàng, trường nghề tổ chức khóa học về kinh tế số, thương mại điện tử, kỹ năng marketing online. Đồng thời, biểu dương gương thanh niên tiên phong chuyển đổi số, tạo lan tỏa trong cộng đồng.
Năm là, xây dựng môi trường văn hóa số lành mạnh
Phát triển các không gian văn hóa cộng đồng, thư viện điện tử, sân chơi kỹ năng số cho thanh niên. Kết hợp giữa hoạt động online và offline: các hội thi “Thanh niên Đồng Xoài kể chuyện Bác Hồ qua video”, “Clip ngắn về nét đẹp văn hóa phường”, “Tôi yêu Tổ quốc tôi trên không gian mạng”.
Khuyến khích thanh niên sản xuất nội dung tích cực, chia sẻ gương tốt, hành động đẹp, lan tỏa giá trị nhân văn.
Sáu là, phối hợp giữa gia đình - nhà trường - xã hội trong giáo dục thanh niên số
Gia đình cần quan tâm, định hướng, kiểm soát việc sử dụng Internet của con em, giáo dục về giá trị sống, văn hóa ứng xử. Nhà trường tăng cường các tiết học kỹ năng số, giáo dục đạo đức công dân, hướng nghiệp và trách nhiệm cộng đồng. Chính quyền, đoàn thể xã hội tạo điều kiện, môi trường cho thanh niên học tập, rèn luyện, phát huy năng lực trong môi trường số.
Bảy là, nâng cao năng lực số cho cán bộ Đoàn - Hội
Tổ chức tập huấn kỹ năng truyền thông, kỹ năng quản trị mạng xã hội, sản xuất nội dung số cho cán bộ đoàn. Hình thành đội ngũ “thủ lĩnh số” - những cán bộ đoàn trẻ, am hiểu công nghệ, có khả năng lan tỏa thông tin tích cực, phản bác quan điểm sai trái trên không gian mạng.
Tám là, phát huy vai trò chủ thể của thanh niên trong thời đại số
Thanh niên không chỉ là đối tượng được giáo dục mà còn là lực lượng chủ thể của quá trình lan tỏa giá trị tích cực. Mỗi bạn trẻ cần: Tự học, tự rèn, trang bị tri thức, kỹ năng số, ngoại ngữ, tinh thần cầu tiến, sáng tạo. Thực hành văn hóa mạng, tôn trọng người khác, nói lời hay, làm việc tốt, không chia sẻ thông tin sai lệch. Phát huy tinh thần trách nhiệm cộng đồng, tham gia các hoạt động tình nguyện, bảo vệ môi trường, hỗ trợ chuyển đổi số cho người dân. Tự hào về quê hương Đồng Xoài, góp phần quảng bá hình ảnh phường năng động, thân thiện, văn minh thông qua các nền tảng truyền thông hiện đại.
Có thể thấy, giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống, văn hóa cho thanh niên trong thời đại công nghệ số là nhiệm vụ vừa cấp bách, vừa lâu dài. Đó không chỉ là trách nhiệm của tổ chức Đảng, chính quyền, đoàn thể mà còn là sứ mệnh của mỗi gia đình, nhà trường và chính thanh niên.
